Soms zie je voor je consumentenprobleem geen andere uitweg dan beroep te doen op het gerecht. Maar welke rechtbank is bevoegd als het over een grensoverschrijdend geschil gaat?
De Europese verordening 44/2001 regelt de rechterlijke bevoegdheid binnen de Europese Unie en is gebaseerd op een herziening van het Verdrag van Brussel van 1968. Deze verordening, ook wel Verordening Brussel I genoemd, is in Europa van kracht sinds 1 maart 2001 en bepaalt de bevoegdheid van de rechtbanken in burgerlijke en handelszaken.
Als algemene regel stelt de Verordening Brussel I dat de eiser de procedure moet instellen in de lidstaat waar de verweerder, ongeacht zijn nationaliteit, zijn woonplaats heeft.
Alhoewel deze verordening een ruim toepassingsgebied heeft, concentreren wij ons op de regels van toepassing op contractuele geschillen. Naast deze algemene regel zijn er immers specifieke regels die van toepassing zijn op geschillen over contracten.
Wanneer er een geschil is over de uitvoering van een overeenkomst, (bijvoorbeeld de levering van een dvd, de druk van foto’s, het herstel van een voertuig, …) moet de procedure ingesteld worden in het land waar de overeenkomst uitgevoerd werd, of uitgevoerd moest worden.
- Als het over roerende goederen gaat, moet de procedure ingesteld worden in het land waar de levering plaatsvond of moest plaatsvinden.
- Als het over een dienst gaat, moet de procedure ingesteld worden in het land waar de dienst verstrekt werd, of moest verstrekt worden.
? Top
De verordening beschrijft 3 specifieke situaties
De verordening bevat specifieke bepalingen voor bepaalde door consumenten gesloten overeenkomsten. Volgens artikel 15 zijn deze bepalingen van toepassing wanneer:
- het gaat om koop en verkoop op afbetaling van roerende lichamelijke zaken,
- het gaat om leningen op afbetaling of andere krediettransacties ter financiering van de verkoop van zulke zaken,
- in alle andere gevallen, de overeenkomst is gesloten met een persoon die commerciële of beroepsactiviteiten ontplooit in de lidstaat waar de consument woonplaats heeft, of dergelijke activiteiten met ongeacht welke middelen richt op die lidstaat, of op meerdere staten met inbegrip van die lidstaat, en de overeenkomst onder die activiteiten valt.
Hetzelfde artikel stelt eveneens dat deze bepalingen niet van toepassing zijn op vervoerovereenkomsten, behoudens overeenkomsten waarbij voor één enkele prijs zowel vervoer als verblijf worden aangeboden.
Dit betekent dat je beroep kan doen op de uitzonderingsbepalingen wanneer je in een andere lidstaat iets aankoopt op afbetaling (je betaalt de aankoopprijs in maandelijkse schijven aan de verkoper af) of op krediet (je betaalt de verkoper de totale aankoopprijs maar je leent die som bij een buitenlandse bank die je maandelijks terugbetaalt).
Dat is ook het geval wanneer de verkoper zijn activiteiten in jouw land uitoefent of wanneer hij die specifiek tot jouw land richt. Dit laatste is vooral van toepassing voor buitenlandse websites die toegankelijk zijn in jouw land.
Een verschillende aanpak naargelang de consument eiser of verweerder is
In de drie hierboven beschreven situaties, voorziet de Verordening 44/2001 een verschillende behandeling naargelang de situatie van de consument.
- Als de consument de eiser is (wanneer de consument de rechtsvordering instelt tegen de verkoper), kan hij de zaak aanhangig maken in het land van zijn woonplaats of in het land waar de verkoper gevestigd is.
- Als de consument de verweerder is (wanneer de verkoper de rechtvordering instelt tegen de consument), dan moet de verkoper de zaak aanhangig maken in het land van de woonplaats van de consument.
Deze uitzonderingsregels blijven van toepassing, ook als in de overeenkomst met de consument de bevoegdheid van een specifieke rechtbank wordt opgelegd.
? Top
Wanneer een gerechtelijke procedure ingesteld wordt in een Europese lidstaat, is het niet vanzelfsprekend dat het recht van die lidstaat zal toegepast worden. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat een Poolse rechtbank bevoegd is, maar dat de Belgische wet moet toegepast worden. Er moet dus een onderscheid gemaakt worden tussen de bevoegde rechtbank en het toepasselijk recht. Op onze website vind je meer informatie over welk recht van toepassing is voor grensoverschrijdende overeenkomsten.
? Top
Gerechtelijke beslissingen genomen in een lidstaat worden in de overige lidstaten erkend, zonder dat daarvoor nog een procedure moet worden gevolgd. Een buitenlandse beslissing kan niet ten gronde herzien worden.
Beslissingen die genomen werden in een lidstaat kunnen pas uitgevoerd worden in een andere lidstaat wanneer zij er uitvoerbaar verklaard werden. Hiervoor moet de belanghebbende partij een verzoek richten tot het gerecht of de bevoegde autoriteit die door de Verordening 44/2001 aangeduid werd (zie bijlage 2 van de verordening).
? Top
Om consumenten ertoe aan te zetten hun recht te doen gelden, heeft de Europese Commissie een procedure geïntroduceerd voor de behandeling van geringe grensoverschrijdende vorderingen (ook “small claims” genoemd). Deze procedure moet de procesvoering vereenvoudigen en bespoedigen en moet de kosten ervan beperken. Hier verneem je meer over deze procedure.
? Top
Op de website van de Europese Commissie vind je meer informatie over de bestaande rechtsmiddelen in Europa. Het ECC gaf een gids uit bij het oplossen van je consumentenprobleem in België. Hier kan je deze brochure downloaden.
? Top
ibe/kme/elf
Favorieten
Email
Facebook
Netlog
Twitter
